Kategorie dostępności leków: OTC, Rp, Rpz, Rpw i Lz
Każdy produkt leczniczy dopuszczony do obrotu w Polsce otrzymuje jedną z pięciu kategorii dostępności określonych w art. 23a ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne. Kategoria mówi, czy lek jest wydawany bez przepisu lekarza, z przepisu lekarza, czy stosowany wyłącznie w lecznictwie zamkniętym. Poniżej objaśnienie skrótów i liczba leków w Rejestrze Produktów Leczniczych, stan na dzień 22 listopada 2026 r.
| Kategoria | Znaczenie według ustawy | Liczba leków | Lista |
|---|---|---|---|
| OTC | wydawane bez przepisu lekarza | 3776 | leki bez recepty → |
| Rp | wydawane z przepisu lekarza | 15 216 | lista alfabetyczna → |
| Rpz | wydawane z przepisu lekarza do zastrzeżonego stosowania | 3195 | leki Rpz → |
| Rpw | wydawane z przepisu lekarza, zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe, określone w odrębnych przepisach | 220 | leki Rpw → |
| Lz | stosowane wyłącznie w lecznictwie zamkniętym | 654 | leki Lz → |
Liczymy leki, które mają co najmniej jedno aktualne (nieskasowane) opakowanie w danej kategorii; lek z opakowaniami w dwóch kategoriach jest liczony w obu. Leki na receptę (Rp) to większość rejestru, dlatego przeglądaj je alfabetycznie lub według substancji czynnej. Do produktów weterynaryjnych stosuje się odpowiednio kategorie OTC i Rp.
Najczęstsze pytania
Kto decyduje o kategorii dostępności leku?
Kategorię dostępności określa pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Podmiot odpowiedzialny może wnioskować o jej zmianę, a rejestr podaje kategorię dla każdego opakowania.
Czy lek na receptę można kupić bez recepty?
Lek z kategorią Rp, Rpz lub Rpw jest wydawany z przepisu lekarza. Wyjątki, na przykład recepta farmaceutyczna, określają przepisy Prawa farmaceutycznego – o możliwościach najlepiej zapytać w aptece.
Dlaczego ten sam lek ma różne kategorie?
Kategoria jest przypisana do opakowania. Małe opakowanie leku może być dostępne bez recepty (OTC), a większe – tylko na receptę (Rp).
Źródło i data danych
Źródło: Rejestr Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzony przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych i udostępniany przez Centrum e-Zdrowia – plik całościowy, stan na dzień 22 listopada 2026 r. Dane są udostępnione w serwisie dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0 i prezentowane bez zmian treści (zmieniono wyłącznie układ). Serwis ma charakter prywatny i informacyjny – nie jest urzędowym rejestrem. Informacje nie zastępują ulotki ani porady lekarza lub farmaceuty. Wpis w rejestrze oznacza dopuszczenie do obrotu, a nie dostępność leku w aptekach. W razie różnic rozstrzyga rejestr urzędowy.
Wszystkie leki · Substancje czynne · Klasyfikacja ATC · Kategorie dostępności · Leki bez recepty · Podmioty odpowiedzialne · Leki weterynaryjne