Umowa pożyczki określa kwotę, którą pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy, oraz obowiązek zwrotu tej samej kwoty (Kodeks cywilny, art. 720 § 1). Strony mogą ustalić warunki prywatnej pożyczki, także w rodzinie, z przekazaniem pieniędzy w gotówce lub przelewem. Po uzupełnieniu kwoty, terminów i wariantu oprocentowania obie strony podpisują dokument.
Postanowienia umowy i objaśnienia opierają się na poniższych przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Najczęstsze pytania
Czy umowa pożyczki między osobami prywatnymi musi być na piśmie?
Przy pożyczce o wartości przekraczającej tysiąc złotych wymagana jest forma dokumentowa: oświadczenie woli w dokumencie złożone w sposób pozwalający ustalić jego autora (Kodeks cywilny, art. 720 § 2 i art. 772). Własnoręczny podpis na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli wystarcza do zachowania formy pisemnej (Kodeks cywilny, art. 78 § 1). Niezachowanie wymaganej formy dokumentowej samo w sobie nie powoduje nieważności pożyczki (Kodeks cywilny, art. 73 § 1 i art. 720 § 2). Ogranicza jednak możliwość udowodnienia faktu zawarcia umowy zeznaniami świadków lub przesłuchaniem stron, chyba że obie strony się na to zgodzą, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo dokument uprawdopodobnia zawarcie umowy (Kodeks cywilny, art. 74 § 1 i § 2). Tych ograniczeń nie stosuje się w stosunkach między przedsiębiorcami (Kodeks cywilny, art. 74 § 4).
Czy można zawrzeć umowę pożyczki bez odsetek?
Tak, strony mogą uzgodnić pożyczkę bez oprocentowania w granicach ustawy, natury stosunku prawnego i zasad współżycia społecznego (Kodeks cywilny, art. 3531 i art. 359 § 1). W formularzu wybierz wariant „nieoprocentowana”. Brak oprocentowania umownego nie wyklucza żądania odsetek za opóźnienie w zwrocie pieniędzy (Kodeks cywilny, art. 481 § 1).
Jakie odsetki za opóźnienie wpisać do umowy pożyczki?
W tym wzorze strony uzgadniają odsetki ustawowe za opóźnienie, równe sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych (Kodeks cywilny, art. 3531 i art. 481 § 2). Jeśli strony nie oznaczą stopy za opóźnienie, ustawa przewiduje tę stawkę, ale przy wyższym oprocentowaniu wierzytelności pozwala żądać odsetek według wyższej stopy (Kodeks cywilny, art. 481 § 2). Roczny limit odsetek za opóźnienie wynosi dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (Kodeks cywilny, art. 481 § 21).
Kiedy trzeba oddać pożyczkę, jeśli nie wpisano terminu zwrotu?
Jeżeli termin zwrotu nie jest oznaczony, pożyczkobiorca ma zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez pożyczkodawcę (Kodeks cywilny, art. 723). W formularzu możesz wskazać termin jednorazowej spłaty albo wpisać harmonogram rat z datami i kwotami kapitału.
Ile wynosi PCC od pożyczki i kto je płaci?
Przy pożyczce podlegającej PCC bez zwolnienia podatek płaci pożyczkobiorca: stawka wynosi 0,5 % kwoty lub wartości pożyczki, z zastrzeżeniem szczególnej stawki z art. 7 ust. 5 (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 4 pkt 7, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 7 i art. 7 ust. 1 pkt 4). Przy jednorazowej pożyczce o określonej kwocie obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy, a nie dopiero przy późniejszej wypłacie pieniędzy (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a). Z wyjątkiem poboru przez płatnika i przypadków objętych przepisem o deklaracji zbiorczej podatnik bez wezwania składa deklarację oraz oblicza i wpłaca podatek w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 10 ust. 1).
Czy umowa pożyczki w rodzinie jest zwolniona z podatku PCC?
Pożyczka w rodzinie może być zwolniona z PCC, jeśli strony należą do wskazanego w przepisach kręgu osób i spełnią warunki zwolnienia (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 9 pkt 10 lit. b i c). Przy pożyczce pieniężnej między osobami objętymi odesłaniem w literze b, przekraczającej wskazany tam próg, trzeba złożyć deklarację właściwemu organowi w ciągu 14 dni od dokonania czynności; warunek złożenia deklaracji nie dotyczy umowy w formie aktu notarialnego (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 9 pkt 10 lit. b). To zwolnienie wymaga także udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek płatniczy pożyczkobiorcy, jego inny rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo przekazem pocztowym (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 9 pkt 10 lit. b). Odrębne zwolnienie obejmuje pożyczki między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do kwoty niepodlegającej opodatkowaniu, na zasadach przepisów o podatku od spadków i darowizn (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 9 pkt 10 lit. c).
Czy potwierdzenie odbioru gotówki wystarczy do rodzinnego zwolnienia z PCC?
Nie zastąpi wymaganego dowodu przekazania pieniędzy na rachunek pożyczkobiorcy lub przekazem pocztowym, jeśli korzystasz ze zwolnienia wymagającego takiego udokumentowania (Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 9 pkt 10 lit. b). W formularzu potwierdzenie odbioru włącz dopiero po rzeczywistym otrzymaniu pieniędzy.
Czy pożyczkę można spłacić wcześniej i co wtedy z odsetkami?
Strony mogą uzgodnić wcześniejszą spłatę całości lub części kapitału bez dodatkowych opłat, tak jak w tym wzorze (Kodeks cywilny, art. 3531). Przy pożyczce udzielonej osobie fizycznej na cel niezwiązany bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową nie można żądać odsetek za pozostały okres umowy, a poniesione koszty pozaodsetkowe dotyczące skróconego okresu podlegają obniżeniu, nawet jeśli zostały poniesione przed spłatą (Kodeks cywilny, art. 7205 § 1 i § 2).
Czy wzór umowy pożyczki jest bezpłatny i można wydrukować go do PDF?
Tak, wzór jest bezpłatny. Uzupełnij pola w przeglądarce, sprawdź podgląd i użyj drukowania; w oknie drukowania możesz wybrać zapis do PDF, jeśli udostępnia go Twoja przeglądarka. Wpisane dane pozostają w przeglądarce, nie są wysyłane ani zapisywane przez portal.
Wzór ma charakter ogólny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie. Serwis jest prywatny i nie jest stroną urzędową. Stan prawny sprawdzono 16 listopada 2026 w tekstach ujednoliconych Kancelarii Sejmu (Internetowy System Aktów Prawnych):