Dane podmiotów KRS objętych sprawdzonym importem. Serwis nie obejmuje całego CEIDG ani REGON; pełna zgodność zakresu KRS jest nadal weryfikowana.

Miasto · Toruń · kujawsko-pomorskie

Toruń

Toruń to miasto (gmina Toruń, powiat Toruń, województwo kujawsko-pomorskie; SIMC 0982724). Liczba ludności: 192 784 (2025), powierzchnia 115,71 km². Kody pocztowe: 87-100, 87-110, 78-100, 87-101 i 22 innych. W KRS jest 5394 podmiotów z siedzibą w miejscowości Toruń (województwo kujawsko-pomorskie).

Źródła: GUS (TERYT, BDL), Wikidata, KRS · dane na dzień 28 października 2026.

Toruń - panorama z tarasu widokowego na Kępie Bazarowej
Toruń - panorama z tarasu widokowego na Kępie Bazarowej · Fot.: Andrzej Otrębski · Źródło: Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · zdjęcie pomniejszone, format WebP

Toruń jest miastem w województwie kujawsko-pomorskim, znanym z gotyckich zabytków, Mikołaja Kopernika i wypieku pierników. Jego średniowieczny zespół miejski znalazł się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1997 roku. Wpis obejmuje Stare Miasto, Nowe Miasto i ruiny zamku krzyżackiego. Ratusz oraz kamienice kupieckie zachowały ślady handlowej przeszłości nad Wisłą. Miejscowe muzea opowiadają o astronomii, mieszczańskich domach i rzemiośle.

Toruń w liczbach

Najważniejsze dane: Toruń (0982724)
Identyfikator SIMC0982724
RodzajMiasto
GminaToruń
Powiatmiasto na prawach powiatu: Toruń
Województwokujawsko-pomorskie
Liczba ludności192 784 mieszkańców (2025)
Powierzchnia115,71 km²
Gęstość zaludnienia (obliczona)1666,1 / km²
Kody pocztowe87-100, 87-110, 78-100, 87-101, 87-117, 87-118, 87-106, 87-119, 87-111, 87-109, 87-105, 87-116, 87-124, 87-112, 87-108, 87-120, 87-115, 87-710, 87-121, 87-102, 87-114, 87-113, 87-128, 87-127, 87-129, 87-103
Współrzędne (środek)53.0155, 18.6193
Firmy (KRS)5394
WikidataQ47554

Gęstość zaludnienia obliczyliśmy jako liczbę ludności podzieloną przez powierzchnię.

Warto zobaczyć: Toruń

  • Ratusz Staromiejski — Gotycki gmach z dziedzińcem, zbiorami Muzeum Okręgowego i tarasem na wieży.[5]
  • Dom Mikołaja Kopernika — Muzeum astronoma i życia mieszczańskiego w dawnych kamienicach jego rodziny.[6]
  • Muzeum Toruńskiego Piernika — Formy piernikarskie, dawne piece i warsztaty w pofabrycznym budynku Gustava Weesego.[7]
  • Ruiny zamku krzyżackiego — Pozostałości warowni z dziedzińcem, podziemiami i zachowanym gdaniskiem.[14]

Gdzie leży Toruń i ilu ma mieszkańców?

Toruń leży nad Wisłą, we wschodniej części Kotliny Toruńskiej, w centrum województwa kujawsko-pomorskiego. Od południa sąsiaduje z Kujawami, od północy z ziemią chełmińską, a od wschodu z doliną Drwęcy i ziemią dobrzyńską. Granice miasta stykają się z gminami Łysomice, Lubicz, Wielka Nieszawka oraz Zławieś Wielka. Położenie nad rzeką wyznacza więc zarazem miejsce Torunia wśród historycznych krain regionu. Współczesne sąsiedztwo administracyjne obejmuje tereny otaczających go gmin. [11]

Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego podaje, że w 2025 roku Toruń miał 192 784 mieszkańców. Współczesne miasto obejmuje także zabudowę poza dawnym centrum, a średniowieczny zespół jest częścią dużego ośrodka miejskiego. Wśród prowadzących przez Toruń szlaków komunikacyjnych są autostrada A-1 i drogi krajowe nr 15 oraz 80. Droga nr 80 biegnie w kierunku Bydgoszczy. W samym mieście Wisła pomaga zorientować się w położeniu zabytków: nad rzeką skupiała się dawna zabudowa służąca handlowi i obronie. [1][11][4][1][11][4]

Lokacja i rozwój handlu nad Wisłą

Toruń otrzymał przywilej lokacyjny 28 grudnia 1233 roku, początkowo jako osada przy przeprawie wiślanej w dzisiejszym Starym Toruniu. Powodzie zmusiły mieszkańców do przenosin w obecne miejsce w 1236 roku. Ośrodek kupiecki szybko potrzebował więcej przestrzeni. Po 1251 roku wytyczono Rynek, a w 1264 roku powstało osobne Nowe Miasto. Każdy z tych organizmów miał inny charakter gospodarczy: na Starym Mieście dominowali kupcy, podczas gdy Nowe Miasto skupiało przede wszystkim rzemiosło. [3]

Oba miasta połączono w 1454 roku, kiedy toruńscy mieszczanie wystąpili przeciw Krzyżakom. Na mocy pokoju toruńskiego z 1466 roku Toruń wraz z Prusami Królewskimi znalazł się w Rzeczypospolitej. Dochody przynosiły handel na Wiśle, skład soli i międzynarodowe jarmarki. Zboże przewożono do Gdańska, a kupcy rozbudowywali magazyny potrzebne do prowadzenia interesów. W zabudowie pozostawiło to wyraźny ślad: domom mieszkalnym towarzyszyły spichlerze. Przestrzeń przechowywania towarów była częścią miasta utrzymującego się z wymiany handlowej. [3][4][3][4]

Średniowieczny zespół na liście UNESCO

Toruński zespół UNESCO tworzą Stare Miasto, Nowe Miasto oraz ruiny zamku krzyżackiego. O jego wartości decydują zachowany plan ulic i placów, a także dawne budynki. W kamienicach można rozpoznać gotyckie fasady i sklepione piwnice; przetrwały też dekoracje malarskie oraz mury wyznaczające granice działek. Dom kupiecki mieścił zarówno mieszkanie, jak i przestrzeń handlu czy składowania towarów. Zabudowa zachowała w ten sposób materialne ślady codzienności mieszczan, dla których prowadzenie interesów było związane z własnym domem. [2]

Późniejsze przebudowy wprowadzały do Torunia kolejne style architektoniczne. Gotycki w swoim rodowodzie Dom Eskenów zmieniono w XVI wieku w renesansową rezydencję. Barokową dekorację ma fasada kamienicy Pod Gwiazdą. W nadwiślańskiej części centrum stoją natomiast dawne spichlerze, w tym gotycki magazyn przy ulicy Piekary. Obok kościołów i gmachów publicznych zachowały się więc domy kupców oraz budynki gospodarcze. Ich odmienne formy pokazują, jak z czasem przekształcano mieszkalną i handlową zabudowę miasta. [4][2][4]

Ratusz Staromiejski: dawna władza i muzeum

Ratusz Staromiejski mieści dziś Muzeum Okręgowe w Toruniu, a jego gotycki gmach otacza wewnętrzny dziedziniec. Dawniej obradowała tu rada miejska, działał sąd i prowadzono handel. Budynek przyjmował także władców, służąc królom Polski za czasową rezydencję. W Sali Królewskiej w 1501 roku zmarł Jan Olbracht. Ratusz był również miejscem Colloquium Charitativum z 1645 roku. Do tej rozmowy katolików i protestantów doszło z inicjatywy Władysława IV. [5]

Muzeum prezentuje sztukę gotycką ze średniowiecznymi witrażami, historię miasta i toruńskie mennictwo. W Sali Mieszczańskiej wiszą portrety mieszkańców Torunia, wśród nich wizerunek Mikołaja Kopernika. Sala Królewska mieści Poczet Królów Polskich. Rzemiosło artystyczne reprezentują między innymi biżuteria i zastawa ze skarbów ze Skrwilna oraz Nieszawy. W Galerii Malarstwa Polskiego są obrazy Jana Matejki, Olgi Boznańskiej i Jacka Malczewskiego. Dzieła malarzy i rzemieślników można zestawić z zachowanym wyposażeniem historycznych pomieszczeń. Widok na Toruń otwiera taras na wieży ratuszowej, która ma 40 metrów wysokości. [5][5]

Katedra i gotyckie świątynie Torunia

Katedra św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty to dawna fara Starego Miasta, która uzyskała rangę katedry w 1992 roku. W jej wnętrzu zachowały się średniowieczne malowidła, ołtarz św. Wolfganga oraz epitafia toruńskich mieszczan. Kaplica z chrzcielnicą przypomina chrzest Mikołaja Kopernika w 1473 roku. Z kolei w wieży znajduje się Tuba Dei, dzwon odlany w 1500 roku. Pamiątki po astronomie sąsiadują tu ze sztuką sakralną i zabytkami związanymi z religijnym życiem mieszkańców. [13]

Obecną gotycką postać kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny ukształtowano w drugiej połowie XIV wieku. Świątynię wznieśli franciszkanie. Zgodnie z ich regułą nie otrzymała wieży, a jej szczyt od strony rynku kończą trzy sygnaturki. Inną konstrukcję ma kościół św. Jakuba, fara Nowego Miasta z pierwszej połowy XIV wieku. Ciężar sklepień przejmują tam skarpy połączone z nawą zewnętrznymi łukami odporowymi. Te rozwiązania nadały toruńskim świątyniom różne formy, choć każda należy do tradycji ceglanego gotyku. [12][13][12]

Zamek krzyżacki i fortyfikacje miejskie

Zamek krzyżacki zachował się jako ruina po zniszczeniu przez toruńskich mieszczan w 1454 roku. Razem z murami miejskimi przypomina obronną funkcję Torunia. Na terenie warowni udostępniono dziedziniec i podziemia, a także gdanisko, dawną zamkową toaletę. Są tutaj wystawy oraz zbrojownia; wygląd dawnej budowli przybliża makieta. Archeolodzy prowadzili badania ruin w latach sześćdziesiątych XX wieku, po czym pozostałości zamku wyeksponowano. Obecne założenie pozwala oglądać zachowane części bez pełnej rekonstrukcji jego dawnej bryły. [2][14]

Mury miejskie obejmują Krzywą Wieżę, której nazwa opisuje odchylenie baszty od pionu, i bramy otwierające miasto ku Wiśle. Brama Mostowa pochodzi z 1432 roku i zastąpiła wcześniejszą budowlę na drodze do promu. Przez Bramę Żeglarską docierano od portu do kościoła Świętych Janów oraz rynku. Brama Klasztorna zachowała gotycką formę wieży z ostrołukowymi wnękami. Rozmieszczenie tych przejść przypomina o związku fortyfikacji z ruchem ludzi i towarów: droga od rzeki prowadziła wprost do zabudowy miejskiej. [12][2][14][12]

Kopernik i wnętrza mieszczańskiego domu

Dom Mikołaja Kopernika przedstawia życie astronoma w dwóch kamienicach, które należały niegdyś do jego rodziny. Narodziny uczonego w Toruniu są potwierdzone, lecz wskazywana kamienica pozostaje ich przypuszczalnym miejscem. Muzeum jest więc pamiątką po rodzinie Koperników, bez pewności, w którym dokładnie domu przyszedł na świat astronom. Wystawa przybliża jego dokonania oraz naukę dawną i współczesną. Opowiada również o życiu mieszczańskiej rodziny w późnogotyckim domostwie hanzeatyckim, pokazując społeczne otoczenie toruńskich mieszczan. [6][4]

Podczas modernizacji w latach od 2017 do 2018 do zabytkowych wnętrz wprowadzono ekspozycję multimedialną. Zwiedzający korzystają z kina i hologramów, a udostępniona średniowieczna więźba dachowa stanowi scenerię pokazu gwiaździstego nieba. Dostępny jest audioprzewodnik w językach polskim, angielskim i niemieckim, również z audiodeskrypcją. Obok multimediów o dawnym życiu opowiadają architektura kamienic i przedmioty z epoki. Część obiektów kultury materialnej wydobyto podczas wykopalisk na Starym i Nowym Mieście. Biografię Kopernika poznaje się tutaj wraz z realiami późnośredniowiecznego domu. [6][6][4]

Piernikarskie rzemiosło i dawna fabryka

Muzeum Toruńskiego Piernika mieści się przy ulicy Strumykowej, w dawnym budynku fabryki Gustava Weesego. Powstało w 2015 roku, aby przedstawiać historię toruńskiego piernikarstwa. Sam wypiek ma w mieście tradycję sięgającą XIV wieku, a jego nazwę wywodzi się ze staropolskiego określenia pieprznego smaku. Kolekcja drewnianych form od XVII do XX wieku pokazuje motywy zdobnicze i umiejętności snycerzy. Dzieje piernika obejmują tu zarówno ręczną pracę rzemieślnika, jak i produkcję przemysłową oraz zwyczaje związane z wypiekami. [7]

Na wystawie można porównać odtworzony piec średniowieczny z późniejszymi urządzeniami piekarskimi. Sala surowców przybliża składniki ciasta, przyprawy korzenne i narzędzia używane przy pozyskiwaniu miodu. Sklep, kuchnia oraz salonik odtwarzają handlowe i domowe otoczenie piernikarstwa. O pracy fabryki opowiadają archiwalne filmy, a dawny transport przypomina samochód Żuk wożący wypieki. Podczas warsztatów przygotowuje się własny piernik dekoracyjny. Z dawnymi formami i piecami można więc zestawić samą czynność wykonywania wypieku, poznając sposób pracy oraz przeznaczenie muzealnych przedmiotów. [7][7]

Planetarium oraz naukowe życie miasta

Toruńskie planetarium prowadzi pokazy o kosmosie w dawnym zbiorniku miejskiej gazowni przy ulicy Franciszkańskiej. Zainaugurowało działalność w lutym 1994 roku seansem „A jednak się kręci”. Obraz nieba wyświetlany pod kopułą wypełnił przemysłową budowlę nową funkcją edukacyjną. Autorskie scenariusze i pokazy powstają we własnym studiu planetarium. Przybliżają Wszechświat, gwiazdy, planety i historię odkryć astronomicznych. Są adresowane do szkół, rodzin z dziećmi oraz innych gości. Placówka współpracuje też z uniwersytetem, prowadząc działania edukacyjne i projekty na styku nauki oraz sztuki. [8]

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu powołano dekretem z 24 sierpnia 1945 roku. Uczelnia nadaje miastu charakter akademicki. Jej pierwszym rektorem był Ludwik Kolankowski, a w organizowaniu uniwersytetu uczestniczyli między innymi profesorowie z Wilna i Lwowa. Pierwszy rok akademicki uroczyście zainaugurowano 5 stycznia 1946 roku. Rozbudowa uczelni przyniosła otwarcie bielańskiego miasteczka akademickiego 2 października 1973 roku. Zaplecze badań astronomicznych rozwijano także poza Toruniem. W pobliskich Piwnicach powstały obserwatorium i radioteleskopy należące do naukowej infrastruktury uniwersytetu. [10][8][10]

Spacer po Parku Miejskim

Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu rozciąga się wzdłuż ulicy Bydgoskiej i służy spacerom oraz wypoczynkowi. Założono go w 1817 roku. Na 25 hektarach rośnie blisko 100 gatunków i odmian drzew oraz krzewów. Między zielenią znajdują się stawy, kaskada i stylizowana ruina. Południowa część terenu opada skarpą w stronę błoni nad Wisłą, także wykorzystywanych rekreacyjnie. Parkowy krajobraz jest związany z ukształtowaniem doliny rzeki; otwarta zieleń daje inną przestrzeń spaceru niż zwarta zabudowa historycznego centrum. [9]

Park zajmuje pas długości 1 kilometra przy ulicy Bydgoskiej. Wkrótce po założeniu stał się popularnym miejscem rekreacji torunian, a w okresie międzywojennym działała tu letnia restauracja. Dawne życie wypoczynkowe miasta przypomina także Ławka Schillera, pomnik ustawiony dla uczczenia 150. rocznicy urodzin poety. Wykonano go z szarobiałego marmuru, z brązowym profilem Schillera umieszczonym na oparciu. Podczas spaceru po Bydgoskim Przedmieściu można przyjrzeć się tej pamiątce, parkowym elementom ogrodowym oraz zejściu krajobrazu ku nadwiślańskim błoniom. [9][9]

Firmy: Toruń

W Krajowym Rejestrze Sądowym jest 5394 podmiotów z adresem siedziby w miejscowości Toruń (województwo kujawsko-pomorskie). 28 października 2026.

Najczęstsze rodzaje działalności (PKD)

Ostatnio zarejestrowane podmioty

Wszystkie firmy z miejscowości TORUŃ (5395) →

W pobliżu: Toruń

Odległości w linii prostej między środkami miejscowości.

Największe w województwie kujawsko-pomorskie

Najczęstsze pytania: Toruń

Gdzie leży Toruń?

Toruń leży nad Wisłą w centralnej części województwa kujawsko-pomorskiego. Miasto znajduje się we wschodniej części Kotliny Toruńskiej.[11]

Ilu mieszkańców ma Toruń?

Według Głównego Urzędu Statystycznego w 2025 roku Toruń liczył 192 784 mieszkańców. Dane pochodzą z Banku Danych Lokalnych.[1]

Co zobaczyć w Toruniu?

W Toruniu można zobaczyć Ratusz Staromiejski, Dom Mikołaja Kopernika, gotyckie kościoły i ruiny zamku krzyżackiego. Historię wypieków przedstawia Muzeum Toruńskiego Piernika.[5][6][12][14][7]

Kiedy Toruń wpisano na listę UNESCO?

Średniowieczny zespół miejski Torunia wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1997 roku. Wpis obejmuje Stare Miasto, Nowe Miasto oraz ruiny zamku krzyżackiego.[2]

Czy Dom Mikołaja Kopernika jest pewnym miejscem jego narodzin?

Konkretną kamienicę wskazuje się jako przypuszczalne miejsce narodzin Mikołaja Kopernika. Muzeum mieści się w dawnych domach jego rodziny, a sam astronom urodził się w Toruniu.[4][6]

Źródła

  1. Ludność Torunia ogółem w 2025 roku · Główny Urząd Statystyczny · sprawdzono 28 października 2026
  2. Medieval Town of Toruń · UNESCO World Heritage Centre · sprawdzono 28 października 2026
  3. Z historii miasta · Urząd Miasta Torunia · sprawdzono 28 października 2026
  4. Toruń, Stare i Nowe Miasto · Narodowy Instytut Dziedzictwa · sprawdzono 28 października 2026
  5. Ratusz Staromiejski · Muzeum Okręgowe w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  6. Dom Mikołaja Kopernika · Muzeum Okręgowe w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  7. Muzeum Toruńskiego Piernika · Muzeum Okręgowe w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  8. Pod rozgwieżdżonym niebem · Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego · sprawdzono 28 października 2026
  9. Park Miejski · Ośrodek Informacji Turystycznej w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  10. Historia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika · Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  11. Położenie geograficzne · Urząd Miasta Torunia · sprawdzono 28 października 2026
  12. Zabytki Torunia · Urząd Miasta Torunia · sprawdzono 28 października 2026
  13. Katedra śś. Janów · Ośrodek Informacji Turystycznej w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026
  14. Ruiny Zamku Krzyżackiego · Ośrodek Informacji Turystycznej w Toruniu · sprawdzono 28 października 2026

Dane miejscowości:

Strona zaktualizowana 28 października 2026 · opis 28 października 2026. Niezależny serwis informacyjny. Nie jesteśmy organem administracji publicznej. W razie rozbieżności wiążące są dane z oficjalnego źródła.